Anouk en Naomi | Studiereis naar Noorwegen
Van 2 tot en met 7 november reisden 22 collega’s naar Oslo voor een inspirerende studiereis van het practoraat Versterken Leerproces. We doken in het Noorse onderwijssysteem, wisselden kennis uit en brachten ideeën mee naar huis. De inzichten delen we met jullie in de zesdelige blogserie ‘Oog voor onderzoek: grenzen verleggen in Oslo’. In deze blog vertellen Anouk Braakhuis en Naomi Roelofs over PBS op de Bøleråsen skole.
“De nadruk lag steeds op het benoemen en bekrachtigen van positief gedrag. Het viel op hoe effectief dit werkt: de sfeer in de klas was rustig, leerlingen wisten wat er van hen verwacht werd en succes werd meteen zichtbaar gemaakt.”
Op woensdag 5 november brachten we een bezoek aan Bøleråsen skole, een primary school voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar. De school werkt volgens de SWPBS-aanpak, in Noorwegen beter bekend als PALS skole. We waren benieuwd hoe zij dit in de praktijk brengen en dat hebben we geweten.
Een warm welkom
Al bij aankomst viel meteen op hoe positief en open de leraren zijn ingesteld. We werden hartelijk ontvangen en direct naar de juiste ruimte begeleid. Op verschillende deuren hingen zelfs vellen papier waarop we persoonlijk welkom werden geheten. Daarnaast ontvingen we een lekkere kop koffie of thee en werden we begeleid naar een klaslokaal waar het haardvuur knapperde op het beeldscherm. Het klinkt simpel, maar het zorgde voor een warme eerste indruk en een gevoel van waardering.
PBS: rust door goede organisatie
PBS draait, naast het positief beïnvloeden van gedrag, om het slim en helder organiseren van de schoolomgeving. Wanneer de structuur goed staat, hoeft er tijdens het lesmoment minder aandacht naartoe en dat merkten we duidelijk op Bøleråsen skole. Alles was perfect voorbereid: er waren duidelijke groepsindelingen, naamkaartjes, post-its met groepsinformatie en alle docenten waren volledig op de hoogte van het programma. Het gaf een gevoel van rust en professionaliteit.
Kijken in de praktijk
In kleine groepjes van vier tot vijf personen mochten we meekijken in verschillende klassen. Het was inspirerend om te zien hoe de leraren ons op een natuurlijke manier in hun lessen integreerden en hoe open de leerlingen waren tegenover ons Nederlanders. De nadruk lag steeds op het benoemen en bekrachtigen van positief gedrag. Zo kregen kinderen salamanders als beloning; aantrekkelijke kleine kaartjes die gebruikt worden binnen hun PBS-systeem. Het viel op hoe effectief dit werkt: de sfeer in de klas was rustig, leerlingen wisten wat er van hen verwacht werd en succes werd meteen zichtbaar gemaakt.
Friluftsliv
Op Bøleråsen skole maakten we voor het eerst kennis met friluftsliv; een typisch Noors begrip dat letterlijk “buitenleven” betekent. In Noorwegen draait friluftsliv om tijd doorbrengen in de natuur op een eenvoudige, bewuste en respectvolle manier. Het is niet zomaar een activiteit, maar een echte levenshouding die al op jonge leeftijd wordt meegegeven en zelfs onderdeel is van het onderwijs. Op de school zagen we dit meteen terug. De kinderen speelden buiten op een groot, niet omheind terrein met heuvels, bomen, rotsen, speeltoestellen en grasvelden. Vaak gekleed in stevige speelpakken, zodat ze zonder problemen in plassen konden springen of zelfs in het water konden liggen. De leerlingen hadden alle ruimte om te ontdekken en te spelen waar ze maar wilden. Het vertrouwen, de vrijheid en het contact met de natuur maakten duidelijk hoe vanzelfsprekend friluftsliv in het Noorse dagelijks leven is.
Een waardevolle ervaring
Ons bezoek aan Bøleråsen skole was een mooi voorbeeld van hoe een positieve, gestructureerde aanpak een schoolomgeving kan versterken. De warmte, duidelijke organisatie en focus op positieve bekrachtiging maakten diepe indruk. Het is een aanpak waar veel scholen iets van kunnen leren en die ons vooral met een glimlach weer richting het hotel liet vertrekken.